قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى
189
ارشاد الزراعه ( فارسى )
نقل كنند و شاخ انجير را خواهند كه كارند سه روز اصل آن را در آب نمك گذاشته بعد از آن كارند و اگر سرگين تازه گاو آلوده كنند و بعد از آن كارند بهتر بود و بعضى در اسفل نهال انجير كه در حفره بود دو بيضه يا سه بيضه نهند بار بسيار آورد و اگر شاخ انجير سرنگون كارند چنانچه فروع شاخ در حفره بود آن درخت بسيار بلند نشود و ميوه آن بسيار بود اگر دو سه شاخ انجير كه هريك از درختى بود و لون آنها مختلف به يكديگر ، بهبندند از لوخ دو شاخ را در يك حفره كارند و بيخ آن پرخاك و روث در آب كنند و آب دهند ، چون سبز شود ، فروع سبزشده را پهلوى هم آورند و محكم بربندند و بگذارند كه تا بهم متصل شوند پس اگر خواهند همچنان بگذارند و اگر خواهند آن را در روى زمين برند و بموضع ديگر نقل كنند و چون آن درخت ببار آيد انجير آن برنگهاى مختلف شود و اگر پياز عنصل در بيخ درخت انجير كارند آن درخت و ميوه آن از كرم سلامت ماند و انجير آن را شيره سفيد نبود و اگر بيخ درختان يا از ميوه آن كرم پيدا شود ، بيخ آن درخت را از خاك خالى كنند چنانچه عروق آن ظاهر شود پس پرخاكستر كنند و روى آن پرخاك كنند ، آن كرم آخر شود و اگر عروق درخت انجير را بشاهتوت آلوده كنند انجير آن درخت ساقط نشود و اگر سرگين كبوتر و فلفل و روغن كنجد هر سه برابر باهم بياميزند و انجير را كه خام باشد به آن بيالايند زود پخته شود و اگر نمك را نرم بسايند و بيخ درخت انجير شكافى كنند و اين نمك در آن ريزند ، انجير آن درخت زود پخته شود و ساقط نشود و زراعت نمايند بدين نوع كه ليف خرما را كه از غمچى بافته باشند مناسب آن زمين را يك وجب مغاك نموده از غمچى را در يك مغاك گذارند و بذر را بر وى از غمچى بريزند و ريگ بر روى آن پاشيده آب دهند و چون سبز شود هرگاه دانند كه نيك تشنه شده باشد آب دهند و چون يك ساله شود از غمچى را از زمين بيرون آورده هرجا خواهند نهال كنند و حقيقت ليف آن است كه چون بذر ضعيف است و ريشه خود را در زمين محكم نمىتواند نمود بواسطه آن بر روى ليف بذر مىنمايند و در سالى كه سرما بسيار است و